Het onderzoek

Inleiding

Het is al lang geleden dat ik met mijn stamboomonderzoek begon. Eigenlijk was ik het niet eens van plan. Het is gewoon zo gegroeid.

Op deze pagina geef ik een beschrijving van het verloop van het onderzoek naar mijn voorouders sinds 1984.

Petrus Molenaar & Elisabeth Maria Verbiest

Wie mijn ouders waren wist ik natuurlijk wel. Daarvoor hoefde ik niet te zoeken.

Ik weet dat mijn vader altijd leuke verhalen over vroeger had. Hij vertelde bijvoorbeeld over het "ereboien" (aardbeien) plukken bij ome Jaap. Maar ik wist nooit precies over wie hij het nou eigenlijk had. Misschien was dat wel een reden om wat verder te gaan zoeken en vragen. Ook had en heb ik veel neven en nichten (ongeveer 70) waarvan ik de meeste nauwelijks kende. Op een gegeven moment heb ik mijn ooms, tantes, neven en nichten in een overzicht gezet. Dit aan de hand van de geboortekaartjes die mijn moeder had bewaard en door mijn ouders hierover te vragen.

Dirk Molenaar & Petronella Opdam

Voor de gegevens van mijn grootouders die ik zelf nooit gekend heb, hoefde ik ook niet ver te zoeken. Mijn vader kon hier over vertellen, en er waren nog foto's en documenten bewaard gebleven.

Jan Molenaar & Aaltje Mul

Volgens mijn vader waren z'n grootouders Jan Molenaar en Aaltje Mul. Een foto hadden we ook nog, maar verder werd de informatie al wat schaarser. Van een collega kreeg ik toen een foldertje over het regionaal archief in Alkmaar, toen nog aan de Oudegracht gevestigd. Uit nieuwsgierigheid ben ik daar toen een keer naartoe gegaan. Dat was op Goede Vrijdag in 1984, voor mij een vrije dag. Het eerste wat ik vond was de huwelijksakte van mijn overgrootouders Jan Molenaar en Aaltje Mul. Een hele akte over mijn voorouders, en ook nog door hen persoonlijk ondertekend!

Dirk Molenaar & Geertje Bijl

Ook mijn betovergrootouders vond ik tijdens dat eerste bezoek aan het archief. Dat was niet moeilijk, want ze kwamen ook uit Warmenhuizen, en in de aktes van de burgerlijke stand stond alles beschreven wat nodig was voor het onderzoek.

Jan Pietersz Molenaar & Aagje Zut (alias Roos)

Het ging best wel voorspoedig die eerste dag in het archief van Alkmaar, want ook over de ouders van mijn betovergrootouders vond ik al enkele gegevens. Na deze eerste dag in het archief dacht ik: "volgende week nog 'n keer en dan ben ik klaar". Het heeft iets langer geduurd, en eigenlijk ben ik, zijn het minder intensief, nog steeds bezig. De 2e en volgende keren vulde ik de bestaande gegevens nog aan, en ook van andere takken van de familie vond ik veel gegevens.

	Werkten mijn voorouders op een molen??
Dit is de pas herbouwde Strijkmolen C bij de Zes Wielen in Alkmaar. Deze molen is in korte tijd twee keer door brand getroffen. Op de achtergrond is korenmolen 't Roode Hert nog net zichtbaar.
Eigen foto © 2007

Pieter Jansz. Molenaar & Neeltje Dirks

Om de volgende generatie te vinden werd het een stuk moeilijker. Jan Pietersz Molenaar zou geboren zijn in Zijdewind volgens zijn overlijdensakte. Het archief van Zijdewind lag in die tijd echter niet in het streekarchief van Alkmaar. Anderhalf jaar intensief speurwerk zou het kosten om zekerheid te krijgen over z'n doop en z'n ouders. Gemakshalve ging ik eerst door in het archief van Alkmaar om meer gegevens over Jan Pietersz Molenaar te vinden. Veel vond ik, maar niets over z'n afkomst. Ik leerde wel dat er meer bronnen waren dan alleen de burgerlijke stand, en ging ook bijvoorbeeld notariële aktes doorspitten. Dat was vaak best veel werk omdat er geen alfabetische lijsten waren, en ik dus alle aktes stuk voor stuk moest bekijken of er nog een Molenaar in stond.

Gelukkig was ik me ook bewust geworden van het feit dat ik waarschijnlijk van een Molenaar afstamde die ook molenaar van beroep moest zijn geweest. Ik heb me toen voorgenomen om dat uit te zoeken. Deze motivatie kwam goed van pas op dit moeilijke punt.

Ik ging op een gegeven moment naar het Rijksarchief voor Noord-Holland in Haarlem, om te kijken of daar iets te vinden was. Niets gevonden dacht ik na dit bezoek. Toen ik thuis mijn aantekeningen nog eens nakeek vond ik wel een Johannes die als zoon van Pieter Jansz Molenaar en Neeltje Dirks werd gedoopt. Als geboorteplaats werd Zijdewind genoemd, maar de naam van de moeder klopte niet, want in de overlijdensakte van Jan stond dat hij een zoon was van Pieter Molenaar en Grietje Bakker. Als de naam van de moeder niet klopte, zou net zo goed de geboorteplaats niet goed kunnen zijn, en de naam van de moeder wel goed. Ik had maar één aanwijzing, en dat was de overlijdensakte uit 1830 van Jan. Op een gegeven moment vond ik nog een aanwijzing. Ik keek naar de namen van de kinderen van Jan Pietersz.: eerst Pieter, waarschijnlijk vernoemd naar opa Pieter. Toen Gertrudis, waarschijnlijk vernoemd naar Guurtje Pieters Schotten, de oma van moederskant. Toen Cornelia, eerst had ik het niet door, maar later begreep ik dat Cornelia hetzelfde is als Neeltje. Hoewel Cornelia maar kort geleefd heeft, was dit wel een belangrijke aanwijzing dat ik met Neeltje Dirks op het goede spoor zat. Ik ging ook verder met het zoeken naar informatie over de Pieter Jansz Molenaar die met Neeltje Dirks was getrouwd. Ik vond niet veel over hem, maar wel over z'n ouders, broers en zussen. Z'n ouders waren Jan Reijersz Molenaar en Maartje Cornelis Cramer. Jan Reijersz was de meelmolenaar van het plaatsje Winkel. Maar was dit nu m'n voorouder??? Een zoon Reijer Jansz Molenaar vond ik op Texel. Ook daar ben ik gaan zoeken, en uiteindelijk met succes. Na het overlijden van ene Simon Jansz Molenaar in 1810 gingen z'n erfgenamen naar de notaris op Texel. Een van de erfgenamen was Jan Pietersz Molenaar uit Warmenhuizen! Dat was mijn voorouder, dat kon niet missen, z'n handtekening stond eronder. Simon bleek een oom van Jan Pietersz te zijn, die kinderloos was overleden. Nu pasten alle puzzelstukjes, en was ik meteen 2 generaties verder. Het was een bijzondere ervaring, toen ik die notariële akte vond waarin alle losse puzzelstukjes opeens aan elkaar verbonden konden worden. Nadat ik later een uittreksel van de overlijdensakte uit 1830 vond bleek een moeilijk leesbaar stukje de plaatsnaam Texel te vermelden, een gegeven wat ik inmiddels op een andere manier al had gevonden.

Jan Reijersz. Molenaar & Maartje Cornelis Cramer

Ik stamde dus af van een meelmolenaar, Jan Reijersz Molenaar uit Winkel. Dat gegeven had ik vrijwel gelijktijdig met de vorige generatie gevonden. De doop- trouw- en begraafregisters aangevuld met het oud rechterlijk en het oud notarieel archief van Winkel en Niedorp waren mijn bronnen in die tijd.

Reijer Pietersz. Molenaar & Maartje Pieters Quast

Over de ouders van Jan Reijersz Molenaar vond ik al vrij snel de eerste aanwijzingen. In een notariële akte in Niedorp uit 1742 werden Reijer Pietersz en zijn kinderen (waaronder Jan Reijersz) genoemd. Ook werd melding gemaakt van meelmolens in Warmenhuizen en Schagen. Het onderzoek begon nu steeds interessanter te worden. Reijer Pietersz Molenaar had zich in 1687 als meelmolenaar gevestigd in Warmenhuizen. Veel informatie vond ik over hem. Hij was de centrale persoon in een boekje wat ik in 1989 in eigen beheer uitgaf.

Pieter Jacobsz Tames & Marie Reijers

Waar Reijer Pietersz Molenaar voor 1687 vandaan kwam was weer even puzzelen, maar het ging nu wat sneller dan het zoeken naar de afkomst van z'n achterkleinzoon Jan Pietersz Molenaar. De dopen van de kinderen van Reijer Pietersz Molenaar kon ik niet vinden omdat het RK-doopregister van Warmenhuizen pas in 1713 begint. Om die reden ben ik in het naburige dorp Tuitjenhorn gaan kijken of daar misschien iets te vinden was. Reijer woonde namelijk niet zo ver hier vandaan. Ook in Tuitjenhorn vond ik deze dopen echter niet, maar het toeval wou dat z'n eerste vrouw Antje Cornelis uit de Stroet kwam, en het kerkelijk huwelijk in 1687 van Reijer daarom in Tuitjenhorn plaatsvond. Hij werd Reijer Pietersz Grootschermer, molenaar te Warmenhuizen genoemd. Ziedaar een belangrijke aanwijzing waar ik verder kon zoeken. In Grootschermer vond ik Reijer Pietersz en zijn ouders. Ook vond ik een link terug naar Warmenhuizen (na het overlijden in 1692 van een oom). De vader van Reijer Pietersz was de eerste niet-molenaar, want hij was binnenschipper van beroep.

Na het uitkomen in 1989 van het boekje over Reijer Pietersz. ben ik nog verder gegaan met onderzoek, maar wel op een laag pitje. Vaak ontbrak het me aan de tijd hiervoor. Het idee om het weer verder op te pakken bleef echter. Ik ben er van overtuigd dat er nog veel meer te vinden is. Misschien niet verder terug in de tijd, maar wel meer informatie over de personen die ik al heb. Ook heb ik het idee om alle nazaten met de naam Molenaar verder uit te zoeken. Een deel daarvan heb ik al. Ook zijn steeds meer archieven (o.a. Niedorp en Schagen) overgebracht naar het archief in Alkmaar, wat het onderzoek ook makkelijker maakt. Een stoffige saaie hobby is het absoluut niet. Je moet er van houden, maar dat is met alles zo. Ik vind het in ieder geval heel interessant, en bij elk nieuw gegeven tijdens de speurtocht komen ook weer nieuwe vragen naar voren.

2007

In het jaar 2007 ben ik begonnen de gegevens op internet te zetten.  Ook het onderzoek in de archieven heb ik dit jaar weer opgepakt.

Het verdere verloop van het onderzoek en informatie over updates van deze site kunt u nalezen in mijn weblog, te bereiken via onderstaande link:

http://meelmolenaar.spaces.live.com